Kennisbank
Invloed met kennis
Kennis krijgt pas impact als anderen er iets mee doen. Als je wordt begrepen en vertrouwd.
Hier lees je hoe je met kennis meer invloed krijgt.
Op deze pagina vind je uitleg, voorbeelden en praktische tips over expertcommunicatie. Je leest onder meer over thought leadership, opiniestukken, AI-redactie en zichtbaarheid in het publieke debat.
Expertcommunicatie
Wat is expertcommunicatie?
Expertcommunicatie is een visie op communicatie waarin kennis centraal staat. Die visie werkt voor zowel experts als voor organisaties waar veel inhoudelijke specialisten werken, van onderzoekers tot data scientists.
Bij expertcommunicatie schuif je niet je product naar voren, en laat niet altijd de directeur het woord doen. In plaats daarvan geeft een deskundige antwoorden op vragen waar de maatschappij mee worstelt, en presenteer je oplossingen op basis van feitenonderzoek.
Zo krijg je als expert of als organisatie vertrouwen, in een maatschappij waarin steeds minder vertrouwen is in instituties als de politiek en de media.
Je doet bij expertcommunicatie aan PR voor jezelf of je organisatie. Maar je doet dat zonder holle beloften. Je bent eerlijk over eventuele negatieve ontwikkelingen. En je vertelt over je twijfels als je die hebt.
Veel organisaties communiceren vooral over zichzelf. Terwijl mensen juist willen weten hoe experts naar maatschappelijke vraagstukken kijken. Daarom luisteren mensen eerder naar een expert dan naar reclame.
Wel werkt het alleen in duidelijke taal, en in tekst, audio en video, omdat veel mensen je kennis anders niet oppikken.
Waarom is expertcommunicatie belangrijk voor organisaties?
Door experts zichtbaar te maken, krijgt een organisatie een menselijk gezicht. En mensen willen met andere mensen werken, want er is al zo veel uitbesteed aan technologie.
Tegelijk krijg je als organisatie meer vertrouwen als je laat zien op welke kennis je werk is gebaseerd. Veel organisaties communiceren vooral over zichzelf. Ook laten ze onzekerheid niet zien. Terwijl je leiderschap toont als je kennis verspreidt en twijfel benoemt.
Organisaties die hun experts de ruimte geven, zien al gauw dat die experts meer volgers krijgen dan het merk zelf. En invloed krijgen met kennis is precies de bedoeling bij expertcommunicatie.
Organisaties die hun rol pakken in het maatschappelijke debat aantrekkelijker als werkgever. Bovendien kunnen bedrijven die eerlijk en menselijk communiceren beter tegen een stootje als er een keer iets misgaat.
Expertcommunicatie begint niet met de boodschap die je als expert of organisatie wilt vertellen. Zelfs niet met de conclusie van je onderzoek, zoals dat hoort in een persbericht.
Expertcommunicatie werkt pas als je als expert of als organisatie vragen benoemt waar veel mensen mee worstelen. En als je daar antwoorden op geeft en oplossingen suggereert.
In plaats van je organisatie of product centraal te zetten, geef je experts dus de ruimte om hun kennis te delen over onderwerpen die mensen bezighouden.
Dat vraagt van zowel contentmakers als van de experts zelf een andere manier van communiceren. Je gebruikt begrijpelijke taal, legt ingewikkelde onderwerpen helder uit en bent eerlijk over wat je wel en niet weet. Juist door ook onzekerheden te benoemen, vergroot je als organisatie je geloofwaardigheid.
Expertcommunicatie vraagt bovendien om regelmaat. Een expert krijgt niet in één dag invloed. Door regelmatig kennis te delen op LinkedIn, in podcasts en lezingen en via opiniestukken en andere optredens in de media groeit het vertrouwen in de expert én in de organisatie. Zo krijgt kennis de aandacht die zij verdient en knapt de maatschappij er iets van op.
Expertcommunicatie werkt niet als een expert vooral eigen werk of eigen belangen onder de aandacht brengt. Dan is het reclame, en dat brengt het opgebouwde vertrouwen in gevaar.
Ook werkt expertcommunicatie niet als de expert vakjargon gebruikt of alleen taaie teksten of rapporten schrijft die bijna niemand leest. Onderzoek ligt aan de basis van kennis, maar expertcommunicatie draait om de oplossingen die volgen uit dat onderzoek.
Daarnaast vraagt expertcommunicatie om openheid. Organisaties die alleen successen delen en onzekerheden verzwijgen, kunnen hun geloofwaardigheid snel verliezen.
Het helpt ook niet als je gedrag als expert of organisatie niet past bij de oplossingen die je aandraagt.
Expertcommunicatie is dus een manier van communiceren die draait om vertrouwen en om het begrijpelijk delen van de kennis die volgt uit onderzoek.
Thought leadership
Wat is thought leadership?
Thought leadership draait niet om jezelf, maar om je inzichten voor een maatschappelijk vraagstuk. Wat gaat er mis en waar kan het beter? Organisaties kunnen thought leaders zijn, maar meestal zijn het mensen met veel kennis en ‘gedachten’ over hoe de wereld verbeterd kan worden.
Er bestaat geen goed Nederlands alternatief voor thought leadership. En de twee onderdelen zijn op zich begrijpelijk Engels. Bij thought leadership toon je ook leiderschap: thought leaders laten mensen anders kijken.
Om dat voor elkaar te krijgen, moeten ze met een nieuwe kijk komen op een maatschappelijk vraagstuk. En ze moeten daarover kraakhelder communiceren. Ze gebruiken eenvoudige taal en veel voorbeelden uit de praktijk.
Thought leaders – zowel organisaties als individuele experts - doen ook wat ze zeggen als ze vinden dat ander gedrag nodig is: practice what you preach.
Bovenal meng je je als thought leader in het gesprek van alledag. Je haakt in op actualiteiten en wacht niet totdat een journalist je belt of een congresorganisatie je uitnodigt. En daarbij reageer je niet alleen op nieuwe ontwikkelingen. Je voegt ook nieuwe ideeën en inzichten toe aan het publieke debat.
Thought leaders delen niet alleen wat ze weten, maar laten ook heel regelmatig zien hoe ontwikkelingen volgens hen beter kunnen. Zo helpen ze de maatschappij om vraagstukken vanuit een nieuw perspectief te bekijken. Tegelijk bouwen ze vertrouwen op. Echte thought leaders worden steeds vaker om hun mening gevraagd, zien hun invloed steeds verder groeien en hun kennis steeds meer betekenis krijgen.
Thought leadership kan dus vooral ook een streven zijn. Zoals je jezelf ook geen thought leader kunt noemen – dat doen anderen als je streven succesvol is geweest.
Waarom is thought leadership belangrijk?
Experts en organisaties die thought leadership willen bereiken, worden door veel mensen gezien als betrouwbaar en vooral als leiders om naar te luisteren. Door regelmatig nieuwe inzichten te delen, krijgen zij invloed op de manier waarop mensen naar maatschappelijke vraagstukken kijken. Daarmee geven zij mensen richting, trekken zij nieuwe samenwerkingspartners aan en worden ze aantrekkelijker om voor te werken.
Maar thought leadership is vooral belangrijk voor anderen. Mensen en media hebben behoefte aan deskundigen die ingewikkelde onderwerpen begrijpelijk maken en nieuwe inzichten bieden. Zij moeten die deskundigen vragen kunnen stellen en antwoorden krijgen.
Wat thought leaders doet uitstijgen boven reguliere experts, is dat zij niet wachten tot anderen om hun mening vragen. Zowel organisaties als individuele experts die thought leadership tonen nemen zelf het initiatief om kennis te delen en het debat verder te brengen. Voor media en de maatschappij zijn thought leaders dan ook mensen naar wie graag geluisterd wordt.
Hoe word je thought leader?
Je wordt geen thought leader door jezelf zo te presenteren. Je ontwikkelt thought leadership door jarenlang kennis te delen die anderen helpt om anders naar een maatschappelijk vraagstuk te kijken.
Dat vraagt om meer dan deskundigheid alleen. Of je nu een organisatie bent of een individuele expert: als thought leader laat je mensen anders kijken, durf je een standpunt in te nemen en ben je bereid je inzichten regelmatig te delen. Niet alleen wanneer anderen daarom vragen, maar juist ook op eigen initiatief. Je moet dus weten wat er speelt, zodat je op het juiste moment nieuwe inzichten kunt toevoegen.
Wie thought leadership wil opbouwen, moet bovendien zichtbaar zijn. Door regelmatig inzichten te delen via LinkedIn, opiniestukken, interviews, lezingen of andere media ontstaat stap voor stap een reputatie. Anderen oordelen vervolgens of dat thought leadership is. Dat predikaat krijg je niet omdat je overal aanwezig bent, maar omdat mensen jouw ideeën gaan herkennen en door jou zelfs anders gaan denken.
Wanneer ben je een thought leader?
Je bent geen thought leader omdat je jezelf zo noemt. Of omdat je organisatie een thoughtleadershipstrategie heeft. Thought leadership is een erkenning door anderen.
Die erkenning krijg je wanneer mensen jouw inzichten waarderen, wanneer ze je om jouw perspectief vragen en wanneer ze je ideeën gebruiken in hun eigen werk.
Je kunt thought leader binnen een klein vakgebied zijn, of in een groot maatschappelijk debat. Je hoeft dus niet beroemd te zijn, of honderdduizenden volgers te hebben om een thought leader te kunnen zijn. Wel nemen steeds meer mensen jouw manier van kijken over.
Een strategie voor thought leadership vereist daarom een lange adem. Maar wanneer je steeds opnieuw je kijk op een vraagstuk deelt en het gesprek aangaat, groeit het vertrouwen in jouw expertise of in die van de organisatie.
Of dat uiteindelijk thought leadership is, bepalen niet jij of je organisatie, maar de mensen die naar je luisteren.
Opiniestukken
Een opiniestuk is een betoog van 400-800 woorden dat je kunt opsturen naar een redactie. Die kan het publiceren op haar website of in de krant. Je schrijft het naar aanleiding van een gebeurtenis in het nieuws, of van nieuws dat er nog aankomt, zoals Prinsjesdag.
Al vanaf de eerste alinea laat je een duidelijke mening zien over dat nieuws, maar vooral over het achterliggende maatschappelijk vraagstuk. Denk aan een opiniestuk over de stijgende zorgkosten na nieuws over het recordaantal 100-jarigen in Nederland.
Je standpunt is gebaseerd op onderzoek of op voorbeelden uit de praktijk. Je legt achtereenvolgens uit wat er volgens jou misgaat in het debat over het vraagstuk, waarom dat zo is en hoe het beter kan.
Een opiniestuk moet lezers helpen om anders naar een vraagstuk te kijken. Juist daarom kunnen opiniestukken invloed hebben op het publieke debat. Redacteuren beoordelen opiniestukken op originaliteit en relevantie voor hun lezers.
Opiniestukken staan in een journalistieke omgeving, met jouw naam eronder. Die plek is niet bedoeld voor persberichten, noch voor samenvattingen van rapporten of voor reclame.
Voor experts is een opiniestuk een van de krachtigste manieren om kennis te delen. Anders dan op LinkedIn of op je eigen website, bereik je via een opiniepagina vaak ook beleidsmakers, bestuurders, politici en journalisten. Daarmee vergroot je de kans dat je kennis invloed krijgt.
Waarom schrijven experts opiniestukken?
Veel experts hebben kennis die de maatschappij verder kan helpen, of een deel van de samenleving of economie. Toch blijft die kennis vaak onzichtbaar, en wordt die alleen gebruikt in de eigen organisatie, in rapporten of in wetenschappelijke publicaties die maar weinig mensen lezen.
Maar met een opiniestuk komt die kennis onder de aandacht van mensen die beslissingen nemen of daar invloed op hebben. Zo beïnvloed je niet alleen het publieke debat, maar vergroot je ook het vertrouwen in jou en in je organisatie.
Een goed opiniestuk levert daarom meer op dan zichtbaarheid. Het kan leiden tot nieuwe samenwerkingen en uitnodigingen voor interviews of lezingen. Maar het belangrijkste resultaat is dat jouw kennis vaker wordt gebruikt.
Hoe schrijf je een opiniestuk?
Een goed opiniestuk begint met een beeldende omschrijving van het nieuws of de actuele ontwikkeling. In die eerste alinea laat je door je woordkeuze gelijk zien wat je vindt. Zo trek je de lezers je tekst in, naar de onderbouwing van je standpunt - de volgende alinea’s.
Maar voordat je gaat schrijven, moet je eerst je denkwerk doen. Veel slechte opiniestukken zijn niet slecht geschreven, maar slecht doordacht. Het eerste wat de lezer ziet, is een beeldende opening. Wat jij daarvoor moet doen, is eerst een schetsversie maken.
Schrijf in schetszinnen onder elkaar wat er aan de hand is, wat je ervan vindt en waarom. Schrijf daarna wat er moet veranderen en wie dat moet doen, of wie daarbij moet helpen. Je hebt nu de kern te pakken.
Vat hierna die kern samen in een paar zinnen, verzin een kop en begin dan pas aan die eerste beeldende alinea. Met deze aanpak kun je de rest van je tekst sneller schrijven.
Er zijn nog veel meer vormen, maar dit is de kern: ga niet schrijven terwijl je nog denkt, en begin pas nadat je een samenvatting van je gedachten hebt opgeschreven.
Wanneer wordt een opiniestuk geplaatst?
Een redactie besluit een opiniestuk te publiceren wanneer het inspeelt op een onderwerp dat volop in de belangstelling staat. Daarom is timing even belangrijk als de kwaliteit van de tekst.
Maar een goede timing is niet genoeg, het stuk moet ook iets toevoegen aan wat al eerder is gepubliceerd. Dat betekent dat je niet alleen een mening moet hebben, maar ook een originele invalshoek. En daarvoor moet je dus goed andere opiniestukken lezen.
Gepubliceerde opiniestukken bieden vaak een nieuw inzicht en een duidelijke oplossing. Lees andere stukken om te ontdekken welke nieuwe invalshoeken redacties publiceren.
Niet ieder opiniestuk wordt gepubliceerd. Soms is er gewoon geen plek en ligt het niet aan je opinie dat het niet wordt gepubliceerd. Plaatsing is ook geen doel op zich. Het doel blijft dat jouw kennis invloed krijgt. Je kunt ook buiten een journalistieke omgeving invloed uitoefenen met een opiniestuk, bijvoorbeeld door het op LinkedIn te plaatsen, of op je eigen website.
Je vergroot je kans op publicatie als je eerst nadenkt waar je opiniestuk geplaatst kan worden, en daarna pas gaat schrijven. Dan voorkom je de teleurstelling van een afwijzing of van een klein lezerspubliek
AI-redactie
Wat is AI-redactie bij expertcommunicatie?
Bij AI-redactie verbeter je een tekst die is geschreven met kunstmatige intelligentie, zoals ChatGPT of Claude. Je voert een tekst dus niet in het programma in om het te verbeteren, maar verbetert de tekst die als output uit het programma is gekomen.
Steeds meer experts gebruiken AI om hun kennis om te zetten in teksten. Of hun communicatiecollega’s zullen dat doen met taaie expertteksten.
Het klopt dat AI informatie goed en snel kan samenvatten. Ook kunnen chatprogramma’s lekker lopende teksten maken. Een AI-tekst is vaak beter geschreven dan gedacht, maar toch vaak slechter doordacht dan een expert denkt. De persoonlijkheid van de expert kan zijn verdwenen. Ook zullen eigen voorbeelden ontbreken, eigen observaties, of eigen verwijzingen naar de actualiteit. En juist die maken expertteksten geloofwaardig.
AI-redactie kun je door een chatprogramma laten uitvoeren. Dan begin je met de vraag of AI de auteur kan interviewen over de tekst. De belangrijkste vraag is dan wat de auteur aan de tekst wil toevoegen, en daarna moet die auteur dat dan zelf ook doen.
Een ander mens kan het nog beter doen, door de auteur te vragen de tekst in eigen woorden samen te vatten en die samenvatting in de tekst te verwerken. Zo zijn er meer tips. Als je maar beseft dat de kwaliteit van een experttekst wordt bepaald door wat de expert zelf inbrengt.
Kan AI thought leadership vervangen?
Nee, maar AI kan thought leaders wel helpen. AI is goed in het samenvatten van wat al bekend is. Bij thought leadership draait het juist om nieuwe inzichten. Voor expertcommunicatie is AI inzetten voor thought leadership daarom handig én lastig.
Je kunt als expert met AI taaie teksten korter of toegankelijker maken. Maar dan moet je bij nauwkeurig lezen wel erkennen dat die teksten weinig toevoegen aan wat al eerder is geschreven. Dat moet je dan zelf nog doen.
AI is getraind op bestaande teksten. Wie als expert AI inzet zonder eigen aanvullingen toe te voegen, kan een tekst krijgen die lijkt op wat anderen al hebben geschreven. De taal kun je aanpassen aan je eigen smaak, maar met de inzichten gaat dat veel lastiger. Nieuwe inzichten moeten altijd van de expert komen.
Hoe maak je van een AI-tekst weer een experttekst?
Een experttekst herken je aan inzichten die alleen die expert kan geven. Daarom begint AI-redactie met het toevoegen van inzichten die AI niet heeft. Denk aan je praktijkervaring, aan verwijzingen naar een specifieke situatie, of aan een actueel voorbeeld.
Als je zelf aan AI-redactie doet, vraag jezelf dan af welke observaties je hebt gedaan, welke misverstanden je steeds opnieuw tegenkomt en welk nieuw inzicht je kunt toevoegen. Juist die toevoegingen maken je eindversie geloofwaardig.
Controleer daarna of de tekst klinkt alsof jij hem hebt geschreven. Lees de tekst bijvoorbeeld hardop voor en vervang woorden die je nooit zou gebruiken. Vervang algemene formuleringen door eigen voorbeelden, voeg nuance toe waar dat nodig is en durf ook onzekerheden te benoemen, want juist daardoor gaat een tekst weer lezen als een experttekst.
Wanneer gebruik je AI wel en wanneer niet?
AI is voor expertcommunicatie een uitstekend hulpmiddel om ideeën te ordenen, teksten samen te vatten, varianten te bedenken of een eerste opzet te maken. Daarmee bespaar je tijd en kun je je richten op wat echt belangrijk is.
Gebruik AI liever niet voor het bedenken van je visie, je standpunt of je nieuwe perspectief. Ook journalistieke timing, gevoel voor maatschappelijke ontwikkelingen en praktijkervaring laten zich niet automatiseren.
Wel kun je feedback vragen op alles wat je hebt opgeschreven (al dan niet met hulp van AI). Vraag AI bijvoorbeeld of je observaties overtuigend zijn, of je redenering klopt en welke tegenargumenten nog ontbreken.
Stel vooral goede vragen, dan kun je daarna je eigen tekst snel opknappen. AI kan meedenken, maar de uiteindelijke keuzes blijven van jou. Daar hebben jij en je lezers uiteindelijk het meeste aan.
Lees ook het boek Effectief opiniestukken schrijven
Aandacht voor je zaak in 10 stappen
Kies jouw route naar de opiniepagina’s
Een onderwerp waar jij verstand van hebt, krijgt pas echt aandacht als journalisten het oppikken, of als ze er ruimte voor vrijmaken op opiniepagina’s. Maar hoe kom je daarop? Kies jouw eigen route:
Lees hét handboek voor nieuwe opiniemakers
In het handboek Effectief opiniestukken schrijven leer je hoe je op opiniepagina’s kunt komen, als autoriteit op jouw vakgebied.
Inhoud
In tien stappen leer je denken en schrijven als een journalist: doelgroepgericht en met gevoel voor ‘seks en sensatie’.
Je hoort van zeven opinieredacteuren wanneer je hen het beste kunt benaderen.
En je krijgt tips om je te laten inspireren door chatbots als ChatGPT, Copilot en Claude.
Dit is de tweede, geactualiseerde editie
Over de eerste editie (2014) schreven anderen:
Dit is een waardevol boek vanwege de praktische toepasbaarheid. In combinatie met framing krachtig, met een goede kijk op hoe je iets kunt opschrijven. – Jury Communicatieboek van het Jaar 2014
Vonk richt zich vooral op een publiek met minder journalistieke ervaring. Toch is het boek ook interessant voor de mediamaker, omdat het opinieredacties een smoel geeft. – Villamedia
Bestel het bij de auteur
Mail je adres en IBAN en je krijgt het boek voor 25 euro (incl btw) thuisgestuurd.
Laat je opiniestuk nakijken door een expert
Heb je een opiniestuk geschreven dat je wilt opsturen naar een krant, maar twijfel je nog over je slagingskans? Laat je tekst nakijken door Arnold Vonk of een van onze andere experts die hier veel ervaring mee hebben.
Hoe werkt het?
- Je mailt je tekst naar ons en in de meeste gevallen wordt Arnold je eindredacteur. Zet erbij in welke krant je wilt staan. Je tekst telt maximaal 800 woorden.
Of maak eerst een afspraak. - Je krijgt je tekst terug met concrete verbeteringen op inhoud, structuur en toon. Alles gaat met track changes; opmerkingen staan boven en naast de tekst.
Je tekst heeft een journalistiek aantrekkelijke samenvatting en suggestiekop die je kunt gebruiken in je mail naar de redactie. - Je stuurt zelf je tekst op naar de redactie. Lees hierover de tips in de kennisbank.
Wat kost het?
Volgens deze aanpak 62,50 euro ex btw. Het kan blijken dat je tekst meer aandacht nodig heeft. Dat zetten we dan in de track changes en boven de tekst.
Heb je een voorbeeld?
Arnold begeleidde een zindelijkheidsexpert, een lector slimme materialen voor de energietransitie en twee docenten op het gebied van true pricing e.v.a.
Aan de slag
Laat je opiniestuk schrijven door Arnold Vonk
Een opiniestuk publiceren in een krant is een tijdrovend proces. Krantenredacties moeten het lezen en willen plaatsen, en ze willen niet dat je het naar meerdere kranten tegelijk stuurt.
En dan moet je het ook nog schrijven, kort en in een journalistieke stijl.
Geef ons jouw visie, gebaseerd op onderzoek, en laat het schrijven aan ons over.
Hoe ziet het schrijfproces eruit?
- We lezen jouw onderzoek of artikel en zoeken er een aanleiding bij in het nieuws.
- We vragen je in een gesprek of mail wat jij vindt van dat nieuws en schetsen de structuur van het opiniestuk.
- We schrijven het opiniestuk met een stellige eerste alinea, samenvatting en kop.
- Na nog wat tips kun jij of je organisatie het stuk opsturen.
- Van hieruit kunnen we eenvoudig twee varianten maken: een voor LinkedIn en een voor een vakblad of ander platform.
Wat ook kan, is jouw originele opiniestuk herschrijven (zie hierboven).
Wat kost het?
Vanaf 495 euro bij maximaal 800 woorden.
Aan de slag
Plan een afspraak in en we gaan aan de slag!
Verwijzingen in het boek
In het boek wordt in elke stap verwezen naar links met meer informatie. Die vind je hier.
Lees de krant, voordat je een invalshoek kiest. Zo ontdek je wat journalisten aandacht geven. En je ziet dat nieuws altijd vóór opinie gaat. Daarover gaat stap 1 van het handboek Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 1 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Hoe krijg je een goede invalshoek voor mijn opiniestuk? Waarom moet je seks en sensatie in je opiniestuk stoppen?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- De eerste zin is precisiewerk
- Opvallen binnen de 10 seconden
- Een idee realiseren in de journalistiek: zo werkt het
- Hoe universeel gedrag het nieuws bepaalt
- Je moet eens bij het FD kijken voor de koppen
- ACM is opiniemaker volgens het boekje
Verder lezen? Dat kan hier:
- De lezer schrijft over eisen aan ingezonden artikelen - Michiel Jonker, NRC, 8 oktober 2005.
- Met gevoel voor ‘seks en sensatie’ een opinie schrijven - Niels Peuchen, Villamedia, 20 mei 2014.
- Ton van Dijk bedreef meedogenloze journalistiek, toen dat nog met een flinke borrel gepaard ging - Paul Onkenhout, de Volkskrant, 10 juni 2021.
- Televisienieuws door concurrentie sensationeler - Ellen Elsinghorst, Adformatie, 21 augustus 2007.
- Galtung en Ruge: A theory of news value - Rik Riezebos, EURIB.
- Bloemen doodspuiten betekent vogels doodspuiten - Nico de Haan, Trouw, 28 juli 2023.
- Waarom het niet gek is om te vrezen voor de verdwijning van contant geld uit uw portemonnee - Tobias Haberl, FD, 27 juli 2023.
Volg het debat als je wilt overtuigen. Zo leer je welke opiniemakers ertoe doen en wat hun zwaktes zijn. Ook is het handig om de debatregels te kennen. Daarover gaat stap 2 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 2 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Waarom moet je debatregels kennen als opiniemaker? Waarom moet je afwijken van debatregels als opiniemaker? Wat is het verschil tussen een debat en een discussie?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Hoe 72 Nederlanders hun mening veranderden
- Scherp je opinie aan met hulp van een chatbot
- We moeten het over we hebben
- Maak van je blog een opiniestuk
- Wees consequent uitgesproken
Verder lezen? Dat kan hier:
- Handleiding Debatteren voor het hbo; Roderik van Grieken, Nederlands Debat Instituut, 2010.
- Natura 2000 gebieden; Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
- Waarom snippers natuur waardevol zijn, ook al wil de nieuwe coalitie ervanaf; Onno Havermans, Trouw, 20 mei 2024.
- Hoofdlijnenakkoord tussen de fracties van PVV, VVD, NSC en BBB; Bureau woordvoering kabinetsformatie, 2023.
- Argumentenladder Schrijfblok; De Argumentenfabriek.
- Zeven tips voor het schrijven van opiniestukken; Maarten Huygen, NRC, 26 oktober 2013.
- Nationale kramp rond order onderzeeboten is kortzichtig; Commentaar, NRC, 18 maart 2024.
- Hoe word ik opiniemaker? Steven Piessens, Uitgeverij LannooCampus, 2012.
- Erger dan de schijn van objectiviteit is het paternalisme van de factchecker; Nausicaa Marbe, de Volkskrant, 15 februari 2013.
Je krijgt autoriteit door duidelijk te zijn over wie je bent. Zorg dus dat je een verband legt tussen jou en de tekst. Daarover gaat stap 3 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 3 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Hoe moet je het auteurstekstje onder je opiniestuk maken? Waarom kiest een opinieredactie vaak voor dezelfde auteurs?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Je functie is als een witte doktersjas
- Gebruik de bekendheid van anderen
- We moeten het over we hebben
- Profileer je als schrijver in de krant
- Wees consequent uitgesproken
Verder lezen? Dat kan hier:
- Grenscontroles doen het Europese ideaal wankelen; Thomas Huttinga, NRC, 17 september 2024.
- Maak van Prinsjesdag een nationale feestdag; Ludo Grégoire, Trouw, 17 september 2024.
- Houd vast aan statiegeld voor hoogwaardige recycling; Jan Willem Slijkoord, FD, 17 september 2024.
- Ludo Grégoire, Trouw, 17 september 2024.
- Forse bezuiniging op internationale samenwerking is kortzichtig en contraproductief; Michiel Servaes, 17 september 2024.
- Vier jaar na Moria is Lesbos vergeten; Aron Bosman en Maaike Vledder, de Volkskrant, 8 september 2024.
- Te duur? Medicijnen die extra levensjaren opleveren mogen heus wat kosten; Cees Smit, de Volkskrant, 4 september 2024.
- Kabinet moet alerter zijn op spionage met Chinese scanners bij douane; Ad Melkert, Koen Gijsbers en Joris Voorhoeve, de Volkskrant, 4 februari 2024
Wil je opvallen, kom dan met een origineel verhaal of met nieuwe argumenten. Kies wel de woorden die bij jouw publiek passen. En focus. Daarover gaat stap 4 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 4 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Waarom is het belangrijk om een goed frame te kiezen? Hoe kun je ethos, pathos en logos inzetten in je opiniestuk? Waarom moet je maar over één kwestie tegelijk beginnen?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Focus
- Pas op met drogredenen
- We luisteren liever naar experts dan naar journalisten
- Een idee realiseren in de journalistiek: zo werkt het
- Zo stuurt een scherpe invalshoek
- Maak een metafoor compleet
- Een analyse is geen opiniestuk
Bronnen in dit hoofdstuk
Verder lezen? Dat kan hier:
- Het belang van data voor meer diversiteit en inclusie in de Nederlandse tech-industrie; Gillian Tans, Emerce, 22 augustus 2023.
- Kabinet bezuinigt op ontwikkelingssamenwerking terwijl meisjesrechten onder druk staan; Plan International, 22 september 2023.
- Kabinet bezuinigt fors op ontwikkelingssamenwerking ondanks demissionaire status; Partos, 19 december 2023.
- Bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking ten koste van meisjes wereldwijd; Plan International, 4 oktober 2023.
- Oude en nieuwe retorica; R. Grootendorst, Onze Taal, januari 1998.
- Stop de kapitaalvernietiging in de culturele sector; Jeroen Bartelse en Anne Breure Trouw, 9 juli 2024.
- Stop controle van dokters, en hun wachtlijst slinkt; Peter Deschamps, Trouw, 1 juli 2024.
- Stop met pleisters plakken tegen energie-armoede; Roebyem Anders en Olof van der Gaag, Trouw, 18 oktober 2023.
- Klussen met woorden kan de duurzame transities versnellen; Annemarie van Oorschot, Logeion, 16 september 2024.
- Zo komt uw boodschap over: 5 essentiële framingtips; Sarah Gagestein, HR Praktijk, 14 januari 2020.
- Die haltes en buslijnen op het platteland zijn juist wél nodig; Grietje Assies, Trouw, 19 augustus 2023.
- Om bosbranden tegen te gaan, moet je de werkelijke oorzaken aanpakken; Bram Hahn, EW Magazine, 22 augustus 2023.
- Dat elites bestaan is geen complot; Piet van Mourik, Binnenlands Bestuur, 27 augustus 2023.
- Thought Leadership. Vernieuwende inzichten en waardecreatie op het snijvlak van markt en maatschappij; Mignon van Halderen, Kym Kettler-Paddock en Craig Badings, Adformatie groep, 2013.
Wie zijn je eerste lezers? En waar en wanneer lezen ze straks jouw opiniestuk? Pas als je dat goed weet, kun je hen echt bereiken. Daarover gaat stap 5 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 5 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Waarom is het belangrijk de lezers van een krant te kennen? Hoe kun je opinieredacteuren interesseren voor je opiniestuk?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- Wat krantenliefhebbers schrijven over opiniestukken met AI – en wat jij dus moet weten
- Journalisten moeten helemaal niets
- Een podium kies je niet zomaar
- Een idee realiseren in de journalistiek: zo werkt het
- We moeten het over we hebben
Verder lezen? Dat kan hier:
- Het journalistieke verhaal; Boris Berkhout, Piet Hagen, Arthur van Leeuwen e.a., Wolters-Noordhoff, 1988.
- Kijk het filespook recht in de ogen; Carlo van de Weijer en Maarten Steinbuch, FD, 20 december 2022.
- Eindhovense auto-wetenschappers: er zijn genoeg grondstoffen voor 50 jaar elektrische auto's; Harrie Verrijt, ED, 1 september 2023.
- Samenwerking met fossiele industrie maakt wetenschap schuldig aan klimaatschade; Guus Dix, ScienceGuide, 6 maart 2023.
- Neem je de klimaatzorgen van je kind serieus? Dóe dan iets; Guus Dix, Trouw, 4 september 2023.
- De krant was koning. Publiekgerichte journalistiek en de toekomst van de media; Leon de Wolff, Bert Bakker, 2005.
- Handboek Tijdschrift. Voor en door journalisten en andere bladenmakers
Ingrid Cramer en Marina Zwaan, Pictures Publishers, 2011. - Mikael uitzetten is een keuze: voor harteloze symboolpolitiek; Frans Timmermans, Rob Jetten, Jimmy Dijk, Esther Ouwehand, Mirjam Bikker, Laurens Dassen en Stephan van Baarle, de Volkskrant, 19 augustus 2024.
- Geert Wilders in debat. Over de framing en reframing van een politieke boodschap
Hans de Bruijn, Boom Lemma, 2010.
Om met opiniestukken lezers te kunnen beïnvloeden, moet je hen verleiden. Dat kun je leren van anderen. Bijvoorbeeld van lobbyisten. Daarover gaat stap 6 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 6 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Wat kun je als opiniemaker leren van lobbyisten? Wat kun je als opiniemaker leren van Cialdini?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
Op deze pagina vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk.
- Zo pas je met AI lobbytactieken toe op je opiniestuk
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- We moeten het over we hebben
- Zo stuurt een scherpe invalshoek
- De eerste zin is precisiewerk
- Schrijf over kwesties
- Vat alleen samen als het kan
- Met een artikel dat een vraag stelt in de kop is vaak iets aan de hand
Verder lezen? Dat kan hier:
- The Art of Lobbying the EU. More Machiavelli in Brussels (revised edition); Rinus van Schendelen, Amsterdam University Press, 2013
- Nederland moet rolmodel voor klimaatadaptatie worden; Ernst de Bruijn, Hans van Doesburg en Jaap Hoogcarspel 20 juli 2023.
- Industrie timmert hard aan de weg met verduurzaming; VNO-NCW, 9 november 2022.
- Conservatieven kunnen het klimaat redden; Jan Pieter Verweij 31 juli 2023.
- Petitie behoud kunst op de metropilaren in Rotterdam heeft gewerkt; Dagblad 010, 4 augustus 2023.
- Duitse ngo's willen boycot Spaanse aardbeien vanwege illegaal watergebruik; Haijo Dodde, Nieuwe Oogst, 15 juni 2023.
- Stagnatie in vega-aanbiedingen; Levensmiddelenkrant, 2 augustus 2023.
- Een moderne ‘BB’ kan ons in de klimaatcrisis behoeden voor rampen; Annemarie Bergsma en Jaap van der Stel, 1 augustus 2023.
- Zorgwekkende veroordeling vreedzame klimaatactivisten; Amnesty International, 2 augustus 2023.
- Werknemers kunnen sleutelrol spelen in klimaatbeleid bedrijven; FNV, 31 januari 2023.
- Wikipedia, categorie Drogreden
- Drogredenen herkennen en weerleggen; Paula Steenwinkel, Boom, 2021.
- Toetsdruk te hoog? Studenten houden juist wel van een uitdaging; FD Studentenpanel, 19 september 2024.
- De kleine Cialdini. Het invloedrijke boek samengevat; Jacqueline de Jong, Atlas Contact, 2017
The Art of Lobbying the EU. More Machiavelli in Brussels (revised edition)
Rinus van Schendelen, Amsterdam University Press, 2013
Ernst de Bruijn, Hans van Doesburg en Jaap Hoogcarspel 20 juli 2023.
VNO-NCW, 9 november 2022.
Jan Pieter Verweij 31 juli 2023.
Dagblad 010, 4 augustus 2023.
Haijo Dodde, Nieuwe Oogst, 15 juni 2023.
Levensmiddelenkrant, 2 augustus 2023.
Annemarie Bergsma en Jaap van der Stel, 1 augustus 2023.
Amnesty International, 2 augustus 2023.
FNV, 31 januari 2023.
Drogredenen herkennen en weerleggen
Paula Steenwinkel, Boom, 2021.
FD Studentenpanel, 19 september 2024.
De kleine Cialdini. Het invloedrijke boek samengevat
Jacqueline de Jong, Atlas Contact, 2017
Je kunt het beste toeslaan met je opiniestuk als je jouw planning aanpast aan die van de opinieredacties. Stel je flexibel op. Daarover gaat stap 7 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 7 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Hoe vergroot je de kans dat je opiniestuk wordt geplaatst? Waarom moet je snel kunnen reageren met een opiniestuk? Moet je altijd reageren als je een opiniestuk schrijft?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
Op deze pagina vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk.
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- Vat alleen samen als het kan
- Dit is de tijd om toe te slaan
- Je moet eens bij het FD kijken voor de koppen
- Zo gemakkelijk is vooruitblikken
- Nieuw jaar, nieuwe kansen: recycle uw opiniestuk
- Publiceer een rapport wanneer het journalisten uitkomt
- Holle teksten: dit zeg ik erover
Verder lezen? Dat kan hier:
- Issuekalender; Issuemakers.
- Fijne Dag Van; Elke dag een dag!
Voordat je gaat schrijven, moet je een goede tekststructuur maken. Leer welke structuren er zijn, en welke je wanneer kunt gebruiken. Daarover gaat stap 8 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 8 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Welke structuur moet ik kiezen voor mijn opiniestuk? Waarom moet ik beginnen met kernzinnen schrijven? Hoeveel opiniestukken kan ik schrijven over één onderwerp?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- Vat alleen samen als het kan
- Nieuw jaar, nieuwe kansen: recycle uw opiniestuk
- Publiceer een rapport wanneer het journalisten uitkomt
Verder lezen? Dat kan hier:
- ANP Persportaal; Relevante persberichten en expertquotes in je mailbox, wanneer het jou uitkomt. ANP.
- We moeten niet minder maar veel meer centraal examineren; Ton van Haperen en Jaap Scherens, de Volkskrant, 2 mei 2022.
- De wil en de weg. Over het schrijven van romans en verhalen; Jan Brokken, Augustus, 2006.
- Vier jaar na Moria is Lesbos vergeten; Aron Bosman en Maaike Vledder, de Volkskrant, 8 september 2024.
In deze stap lees je waar je op moet letten bij het schrijven en herschrijven van jouw opiniestuk. En welke chatbots en sites je daarbij kunnen helpen. Daarover gaat stap 9 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 9 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Hoe kan ik chatbots gebruiken om mijn tekst te verbeteren? Wat zijn leesroutes en waarom zijn ze zo belangrijk? Waar moet ik op letten bij het inkorten van mijn tekst?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- Een intro is niet het begin, maar het einde: alles komt er samen
- De eerste zin is precisiewerk
- Vat alleen samen als het kan
- Wat krantenliefhebbers schrijven over opiniestukken met AI – en wat jij dus moet weten
- Je moet eens bij het FD kijken voor de koppen
Verder lezen? Dat kan hier:
- Handel van ASML met China is een gevaar voor de wereldvrede; Gerrit van der Wees, NRC, 22 april 2024.
- De sfeer op het fietspad is dat alles maar moet kunnen. Tijd om te handhaven; Suzanne Berings, Het Parool, 22 april 2024.
- Triangle of Sadness; Een film van Ruben Östlund, 2022.
- De universiteit is een diplomafabriek, maar het tij kan nog gekeerd worden; Titus van der Valk, Folia, 19 april 2024.
- AI is nu al creatiever dan echte schrijvers. Maar er is een groot nadeel; Jeannette Kras, Scientias, 16 juli 2024.
- Het gaat mis met jargon als een van de partijen de inhoud niet kent – en dat kan ook de zender zijn; Jasper van Kuijk, de Volkskrant, 17 mei 2024.
Hoe val je op met je opiniestuk tussen alle andere inzendingen? Daarover gaat stap 10 van Effectief Opiniestukken Schrijven.
Hieronder vind je de bronnen, links en nieuwe tips bij dit hoofdstuk uit het handboek.
In stap 10 van het handboek krijg je antwoord op deze vragen: Waaróm moet je een goede kop maken? Hoe kun je social media inzetten voor je opiniestuk? Kun je een chatbot een goede kop laten maken?
Nieuwsgierig geworden? Hier kun je het boek bestellen. Benieuwd naar de andere hoofdstukken? Die vind je hier. En lees deze artikelen die ook over deze stap gaan:
- Met een artikel dat een vraag stelt in de kop is vaak iets aan de hand
- Opvallen binnen de 10 seconden
- Je moet eens bij het FD kijken voor de koppen
- Vat alleen samen als het kan
- Elke krant heeft eigen regels voor opiniestukken. Dit zijn ze
- Een intro is niet het begin, maar het einde: alles komt er samen
- De eerste zin is precisiewerk
- Wat krantenliefhebbers schrijven over opiniestukken met AI – en wat jij dus moet weten
Verder lezen? Dat kan hier:
- Baasin; Elisa Baas
- De toegang tot de Onderwijsroute in de Wet inburgering 2021; Denise Maas-Last, Wolters Kluwer Schulinck, 18 september 2024.
- ‘Wij beheersen niet de wereld’; de 10 opvallendste citaten uit Ruttes lezing; de Volkskrant, 2 september 2013.
- Negen op de tien journalisten hebben nooit persoonlijk contact met PR-medewerkers; Rens Blom, Adformatie, 21 februari 2024.
- Een overwinning leert het Kremlin dat agressie loont. Dat moet de EU zien te voorkomen; Bob Deen en Dick Sandee, NRC, 22 februari 2024.
- De overheid mag waterproblemen niet afschuiven; Ties Rijcken, FD, 21 september 2024.
- Hoger onderwijs functioneert als op hol geslagen reproductiemachine voor geprivilegieerde klasse; Bastiaan Bommeljé, de Volkskrant, 22 februari 2024.
- Uw opinie in de krant. In vier stappen deelnemen aan het publieke debat; Huub ter Haar, Uitgeverij Pepijn, 2006.
- Voer een suikertaks in én een subsidie op groente en fruit; Herman Peppelenbos, Feike van der Leij en Annet Roodenburg, Het Parool, 24 april 2023.
- Rondetafelgesprek: Afschaffen btw op groente en fruit; Tweede Kamer, 12 juni 2023.
- Afschaffing btw-tarief op groente en fruit nodig om obesitasepidemie te doorbreken; Feike van der Leij, ANP Persportaal, 12 juni 2023.
- Buikpijn bij fiscus om nul btw op groente en fruit: Wat te doen met kers op de taart?De Telegraaf, 12 juni 2023.
- Groenten en fruit mogen niet ontbreken bij radicaalste verandering van btw-tarief ooit; Feike van der Leij, AGF, 23 september 2024.